Ano ang Sanaysay | EMPinoy

Sanaysay

Ang sanaysay ay isang maiksing komposisyon na kalimitang naglalaman ng personal na kuru-kuro ng may-akda.

Pormal o Maanyo

Ang sanaysay na pormal o baguhan - sanaysay na tinatawag din na impersonal - kung ito'y maimpormasyon. katulad ng Naghahatid ng mahahalagang kaisipan o kaalaman sa pamamagitan ng makaagham at lohikal na pagsasaayos ng mga materyales tungo sa ikalilinaw ng pinakapiling paksang tinatalakay.Maanyo rin ito kung turingan sapagkat ito'y talagang pinag-aaralan. Maingat na pinili ang pananalita kaya mabigat basahin. Pampanitikan kasi kaya makahulugan, matalinhaga , at matayutay. Mapitagan ang tono dahil bukod sa ikatlong panauhan ang pananaw ay obhektibo o di kumikiling sa damdamin ng may-akda. Ang tono nito ay seryoso, paintelektuwal, at walang halong tangang pagbibiro.

Impormal o Di-pormal

Ang sanaysay na impormal o di-pormal ay mapang-lungkot, nagbibigay-lugod sa pamamagitan ng pagtatalakay sa mga paksang karaniwan, pang araw-araw at personal o isyung maaaring magpakilala ng personalidad ng manunulat o pakikisangkot niya sa mga mambabasa. Idinidiin nito dito ang mga bagay-bagay ,mga karanasan ,at mga isyung bukod sa kababakasan ng personalidad ng may-akda ay maaaring empatihayan o kasangkutan ng mambabasang medya. Ang pananalita ay parang pinaguusapan lamang, parang usapan lamang ng magkakaibigan ang may-akda, ang tagapagsalita at mga mambabasa at ang tagapakinig , kaya magaan at madaling maintindihan. Palakaibigan ang tono nito kaya pamilyar ang tono dahil ang paunahing gamit ay unang panauhan. Subhektibo ito sapagkat pumapanig sa damdamin at paniniwala ng may-akda ang pananaw.

>Sanggunian<

----------------------------------

Marahil hindi namamalayan ng marami sa atin ngayon, pero ang sanaysay ang pinaka nagagamit nating uri ng panitikan, lalo na dahil marami na ngayong mga instrumento dahil sa internet upang ipamalas natin ang ating kakayahan sa pagsulat. Pero ano nga ba ang pormal na depinisyon ng sanaysay? 

Ang sanaysay, o essay sa Inggles ay isang uri ng panitikan na kalimitang naglalaman ng hinuha ng may akda tungkol sa iba't ibang bagay. May dalawang uri ng sanaysay, ang pormal at impormal. Karamihan ng manunulat ngayon na may kani-kaniyang blog ang nakakagawa ng impormal na sanaysay. Subalit hindi dapat isipin na lahat ng akda ay maituturing na isang impormal na sanaysay. May mga natatanging elemento parin na dapat isaalang-alang bago masabing ang isang akda ay sanaysay, pormal man o impormal.  

Ang pormal na sanaysay ay tinatawag ding maanyo sa kadahilanang ito ay hindi lamang tumutukoy sa kahit anong paksa lamang. Ang pormal na sanaysay ay dapat pinag-aralan ang pinag-ukulan ng matinding pagsasaliksik upang mabigyang linaw ang paksang nais talakayan ng may akda. Isang halimbawa ng mga maanyong sanaysay ay ang pinapagawa sa iba't ibang paaralan tuwing may isinasagawang patimpalak sa pagsulat ng sanaysay. Kadalasan, may isang partikular na tema kung saan lamang dapat iikot ang nilalaman ng sanaysay na isusulat ng mga kalahok. Isang halimbawa ng tema na maaaring ipatalakay sa isang pormal na sanaysay ay ang nalalapit na pambansang eleksiyon sa 2010.  

Isa pang katangian ng pormal o maanyong sanaysay ay ang pagiging kumprehensibo nito. Hindi lang dapat puro personal na opinyon ang nilalaman ng isang pormal na sanaysay, kundi nakabatay sa isang malawakang hagap. Kung hindi man, kahit papaano'y dapat may pinagbabasehan ang bawat kurokuro na ipinapabatid sa sanaysay. Isa pa, mas mahigpit ang pamantayan ng paggamit ng mga salita sa pormal na sanaysay.  

Sa kabilang banda, ang impormal o di pormal naman na uri ng sanaysay ay maituturing na mas malaya kung ang pag-uusapan ay ang mga paksang maaaring talakayin at ang mga salitang maaaring gamitin. Kung ang natatanging layunin ng pormal na sanaysay ay magbigay linaw sa isang itinakdang paksa, ang layunin naman ng impormal na sanaysay ay magbigay-aliw sa mga mambabasa o magbahagi ng sariling opinyon o karanasan tungkol sa isang bagay. Ang mga paksang maaaring gamitin sa uri ng sanaysay na ito ay mas malawak, mula sa mga araw-araw na isyu hanggang sa mga personal na karanasan. Maliban pa sa nasabi, hindi rin kailangang ganon katatas ang pagsulat sa sanaysay.  

Ang isa pang importanteng kaibahan ng dalawang uri ng sanaysay ay ang pananaw ng pagsulat o point of view. Ang pormal na sanaysay ay gumagamit ng obhektibong pananaw samantalang ang impormal na sanaysay ay gumagamit ng subhektibong pananaw

>SANGGUNIAN<

 PAUNAWA: Hindi po si EMPinoy ang sumulat nito. Ito ay nanggaling lamang sa mga sangguniang nakalagay sa ilalim ng post.

Walang kabuhay-buhay (Zombies) | EMPinoy

Walang Kabuhay-buhay

ni: EMPinoy

        Nakakatakot, nakakapanghilakbot, patay na ngunit lumalakad, padami sila ng padami. Saan ka kaya tatakbo kung nasakop na nila ang lugar na kinalulugaran mo?

        Mula ng bata pa lang ako ay hindi ko na mapigilang matakot sa mga zombie movies. Hindi ako takot sa mga bampira, multo o manananggal, dito lang talaga. Kapag naiisip kong marami nang zombies, saan kaya ako tatakbo? Makakaligtas kaya ako? Yun ang sa tingin ko’y hindi ko pa masasagot.

Zombies

         Ano nga ba ang mga ‘zombies’? Ang zombie ay mga bangkay na nabuhay sa pamamagitan ng hindi maipaliwanag na kapangyarihan. Maaaring witchcraft o sorcery at maaari rin daw na hypnosis.

        Mas sumikat naman ang mga zombies dahil sa mga pelikula. Partikular  ang pelikulang gawa ng tinuturing na ‘Ama ng Zombie Horror Movies’ na si George A. Romero. Ang isa sa pinaka-sikat ay ang Night of The Living Dead.

      Ukol naman sa ‘ika nga eh ‘pagpatay’ sa mga ito, kailangan daw puntiryahin ang ulo. Narito kasi ang utak ng zombie. Marami ring uri nito. May mabibilis, may mababagal at may mahilig kumain ng tao.

        Ang isa sa pinaka-kinakatakutan natin ay ang December 21, 2012. Ito ang sinasabing paggunaw ng mundo. Isa raw sa posibleng paraan kung paano magugunaw ang mundo ay ang ‘Zombie Apocalypse’ kung saan masasakop tayo ng mga zombie.

        Ayon sa National Geographic Channel (NatGeo), hindi raw imposible ang mga ganito. Maaaring mag-evolve ang isang virus mula sa dalawang pinagsamang virus. Parang SARS, mad cow disease o E-bola sabi nga ng NatGeo. Sa hinaharap daw, ang posibleng mangyari ay ma-infect ang utak ng isang tao. At sa pamamagitan ng pagpasa ng laway o rabies ay maaari kang mahawa.

        Ang limang posible pang paraan ng pagkaroon ng zombie apocalypse ay: (1) Brain parasites, (2) neurotoxins, (3) the real rage virus, (4) neurogenesis at (5) nanobots.

        Malawak ang sakop sa usaping ito. Hindi ito madali sa unang tingin ng isang tao. Sa ganitong kakaiba at posibleng phenomena, wala tayong ibang magagawa kundi mag-ingat, maghanda at ang pinakamahalaga ay magdasal. Sa isang malakas ng pwersa ng kasamaan, malakas na pwersa rin ang ating kailangan.

Sertipikadong Astig! | Gawang Orihinal ni EMPinoy!

Kabutihan ng Ehersisyo

 

Kabutihan ng Ehersisyo

        Ang awitin ng Pinoy Novelty singer na si Yoyoy Villame na ‘Mag-exercise Tayo’ ang nagbigay inspirasyon sa marami nating kababayan na mag-ehersisyo tuwing umaga.

        Marami sa ating mga Pilipino ang tinatawag nating ‘health conscious’ lalo na ngayong bagong henerasyon. Hindi ko alam kung bakit mahalaga ang pigura ng isang tao. Kung sa bagay, para nga naman kaaya-aya tignan sa mata ng iba. Ngunit hindi lamang ang panlabasa na anyo ang pinapaganda ng ehersisyo. Gayundin ang ating kalusugan. Kahit ang simpleng paglalakad sa umaga ay mainam nang panlaban sa sakit. Ang ehersisyo kasi ang nagpapanatili na maging maayos ang takbo ng bawat bahagi ng katawan natin.

Ehersisyo (Pagbubuhat ng dumbell)

        Isang pagliliwanag na hindi lang matataba ang kailangan ng ehersisyo. Karamihan din sa mga tingin nating malusog ay hindi pala. Kadalasan nga ay mas malala ang pagiging hindi malusog ng mga payat kaysa sa matataba. Ito ay nagpapatunay na para sa lahat ang pag-e-ehersisyo.

        Mag-ehersisyo na tayo para sa mas maganda at malusog na kinabukasan.

Sanaysay - "Delikado" ni: EMPinoy

Narito ang isang halimbawa ng SANAYSAY.

DELIKADO

ni: EMPinoy

        Ang mga Pilipino ay kilala bilang isa sa mga lahing matapang, palaban, at walang inuurungan. Ngunit, hindi ko lubos maisip ay ang katapangan natin kahit sa mga bagay na masasabi nating delikado.

         Masasabing ang isang bagay ay delikado kung ito ay magsusulot ng kapahamakan sa iyong sarili o mas malala ay madamay pa ang ibang tao.

        Narito ang lima lamang sa mga pinakadelikadong bagay at pangyayari sa Pilipinas.

         Ikalima sa pinakadelikadong bagay ay ang litson / lechon. Alam naman natin na tayong mga Pilipino ay isa sa pinakamatakaw na lahi sa buong mundo. Ito ay hindi dahil sa gusto lang nating sumikip ang kapaligiran. Ito ay dahil sa gusto nating sa kinagigiliwan nating mga sangkap ng bawat ulam na ating inihahain. Ingat-ingat lang mga bro sa ating main attraction - ang litson! Sabi ng iba, "balat pa lang, ulam na". Sabi ko naman, "Balat pa lang, 50-50 ka na."

        Ikaapat sa ating countdown ay ang pag-uwi sa Tondo nang gabi. Walang mao-offend ha. Taga-Tondo rin ako ngunit, sa totoo lang ay kailangan talaga ng ibayong ingat kapag uuwi dito dahil kapag hindi ka nag-ingat ay baka mamalayan mo na lang na may ice pick ka sa likod mo. 

       Ikatlo sa listahan natin ay ang sobrang pagpapaganda ng mga kadalagahan sa jeep. Lahat ng sobra ay delikado. Ang sobrang laking hikaw ay delikado sa mata ng snatcher. Ang sobrang ikling shorts naman ay delikado sa presensya sa mata ng isang manyak.

       Ang pagsasama naman ng dalawang taong hindi dapat magsama ang nasa ating ikalawa sa listahan. Halimbawa: hindi dapat magsama ang taong hindi dapat kumanta at taong hindi dapat uminom sa isang KTV bar. (joke mula kay Pol Medina)

       At ang nangungun sa pinakadelikadong bagay sa PIlipinas ay ang sitwasyong kapag inaway ang isang Pinoy ay all hell breaks loose. Mayroon noong isang Chinese national na sinabing "land of slaves" daw ang Pilipinas. May isang katagang sinabi sa isang episode ng Desperate Housewives na nagdahilan upang magpanting ang tenga ng lahat.

        Lima lamang yan sa pinakadelikadong bagay sa Pilipinas. Nasa ating desisyon at mga kamay kung ano ang tamang gawin. Laging tandaan na ang kapalit ng hindi pag-iingat ay kapahamakan.

Inaamin ko mismo na hindi gaanong maganda ang sanaysay na ito. Medyo mahina itong gawa kong ito para sa akin.

SMP - Samahan ng Malalamig ang Pasko

SMP - Samahan ng Malalamig ang Pasko

ni: Kuting

           “Sana magkaroon ako ng laptop…gusto ko ng iPad…sana mayroon akong kotse…gusto ko ng kamera…” Ilan lamang iyan sa mga nais nating makuha ngayong Pasko. Madami tayong sana at gusto, bagong cellphone, damit o kahit anong uso ngyon. Pero, para sa mg SMP diyan sa tabi-tabi, isa lang ang kanilang kahilingan, ang maging “single” to “in a relationship” ang kanilang “status”.

Parol

            Samahan ng mga Malalamig ang Pasko, iyan ang ibig sabihin ng SMP. Samahan ito ng mga taong mag-isa ngayong Kapaskuhan. Ang mga kasapi nito’y ang mga taong nawalan ng kulay ang kanilang buhay pag-ibig, mga taong basted o kaya hiniwalayan ng boyfriend o girlfriend. Walang makapagsasabi kung saan o sino ang nagpauso nito pero iisa lang ang sigurado, marami ang kasapi nito kaya ito kumakalat. Hindi sa ayaw ng kasama rito ang Kapaskuhan, sila lang iyong mga atong hindi napapansin ang mga taong nagmamahal sa kanila, ate,kuya,mama,papa,lolo,lola at iba pang mga taong nasa kanilang tabi. Sila ang mga taong hindi napapansin ang tunay na diwa ng panahong ito dahil sa kanilang ‘status”.

            Mapa-single, “it’s complicated”, “engaged”, “married” o “in a relationship” ang status mo ngayong Kapaskuhan, sana’y uwag nating kalimutan ang dahilan ng ating pagdiriwang. Sana’y huwag nating kalimutan na ang panahon na ito ay para sa tunay na nagmamahal sa atin, ang Panginoong Jesus na tunay na nagbigay ng kulay hindi lamang sa ating buhay pag-ibig kundi sa ating buong buhay. Sana ang SMPng alam natin ngayon ay maging Samahan ng mga Masasaya ang Pasko.

              Malamig man ang pasko mo sa syota, hwag kalimutang mag-init sa nag-iisang Manlilikha. Maligayang Pasko mga NoyPi!

Maligayang Pasko mga kapatid!

(Salamat sa sanaysay na ito ni Kuting)